15 of 22 mm koper? 16 of 20 mm meerlagen? Voor woningbouw zijn de keuzes verrassend standaard. Hieronder de praktische tabellen voor water en cv, plus wat je over gas moet weten.
Tapwater
Buismaten zijn altijd buitendiameters. Koper heeft een dunne wand, meerlagenbuis een dikke: daardoor is 20 mm meerlagen qua doorlaat vergelijkbaar met 22 mm koper, en 16 mm meerlagen met 15 mm koper.
Twijfel tussen twee maten bij een lange leiding of veel gelijktijdig gebruik? Kies de grotere: een maat te groot kost een paar euro, een maat te klein geeft blijvend drukverlies.
CV en verwarming
Toepassing
Koper
Meerlagenbuis
Ketelaansluiting en hoofdleidingen
22 tot 28 mm
20 tot 26 mm
Aansluiting per radiator
15 mm
16 mm
Naar verdeler vloerverwarming
22 tot 28 mm
20 tot 26 mm
Warmtepomp: aansluiting en hoofdleidingen
28 mm (35 mm boven ca. 10 kW)
32 mm (40 mm boven ca. 10 kW)
Voor cv geldt hetzelfde principe: hoofdleidingen ruim, eindaansluitingen klein. Bij lange strangen met veel radiatoren loont een echte berekening op vermogen.
Warmtepomp: een maat groter. Een warmtepomp werkt met een klein temperatuurverschil tussen aanvoer en retour, zo'n 5 graden tegen 20 bij een cv-ketel. Om dezelfde warmte te leveren moet er dus ongeveer vier keer zoveel water rondgaan, en dat vraagt een dikkere leiding. Te dun en de pomp maakt herrie, haalt zijn vermogen niet of slaat af. De exacte maat staat in de installatiehandleiding van je warmtepomp.
Gas: lees dit eerst
Gas is geen doe-het-zelf-werk. De diameter van een gasleiding moet worden berekend op het vermogen van de toestellen en de leidinglengte, en werken aan gasleidingen hoort bij een erkend installateur. Gebruik deze pagina voor gas alleen om het gesprek met je installateur te snappen.
Persen op gas mag uitsluitend met gas-gekeurde persfittingen: herkenbaar aan de gele markering, bijvoorbeeld Viega Profipress G, Geberit Mapress Gas of Sanha NiroSan Gas.
De O-ring in een gasfitting is geel of van HNBR. Een gewone waterfitting met zwarte EPDM O-ring is op gas verboden: die zwelt op door koolwaterstoffen en gaat lekken.
Ter indicatie: een kooktoestel hangt meestal aan 15 mm koper, een cv-ketel aan 15 of 22 mm afhankelijk van vermogen en afstand. De berekening blijft aan de installateur.
Meenemen naar de klus?
Deze tabellen staan ook op een A4 die je kunt printen of op je telefoon kunt bewaren, met QR-code terug naar deze pagina.
De buitendiameter. 15 mm koper heeft binnen ongeveer 13 mm; 16 mm meerlagenbuis met 2 mm wand heeft binnen 12 mm.
Ja, met een overgangskoppeling. Let op dat je elke zijde perst met het profiel dat die fitting voorschrijft.
Meestal 28 mm koper of 32 mm meerlagenbuis voor de aansluiting en hoofdleidingen, boven ongeveer 10 kW een maat groter: 35 mm koper of 40 mm meerlagen. Een warmtepomp laat veel meer water rondgaan dan een cv-ketel, omdat het temperatuurverschil tussen aanvoer en retour veel kleiner is. Kijk voor de exacte maat in de installatiehandleiding.
Onze complete set dekt met 19 inlegschalen de gangbare maten van 12 tot 32 mm in de profielen TH, V, U en M. Pers je Uponor S-Press Plus of Uni Pipe Plus, neem dan de UP-uitvoering: die heeft er UP16, UP20, UP25 en UP32 bij. Zie welke persbek heb ik nodig.